Profesoresha e të drejtës penale dhe penologjisë në Fakultetin Juridik të UEJL-së, Vedije Ratkoceri, u shpreh se kushtet në burgjet e Maqedonisë së Veriut, e sidomos burgu në Idrizovë, janë shumë të vështira për të burgosurit. Ajo u shpreh se nuk ka asgjë të nevojshme për një jetesë njerëzore, si higjienë, ushqim, shtrat, shërbim shëndetësor, etj.
Gjithashtu ajo argumenton se qëllimi i dënimit me burg nuk është vetëm të ndëshkojë kriminelin, por edhe të mundohet ta riedukojë dhe ta përshtasë në shoqëri. Ajo thotë se kjo nuk mund të bëhet në kushtet aktuale të burgjeve, ku mungon stafi profesional dhe trajtimi i duhur.
“Kam parasysh gjendjen e tmerrshme në burgjet tona, sidomos në Idrizovë, ku nuk ka asnjërën nga kushtet minimale për jetesën e njeriut. Qëllimi i dënimit nuk është vetëm hakmarrja ndaj kryerësit për veprën e kryer penale por mbi të gjitha, në shtetet bashkëkohore qëllimi i dënimit me burgim është risocializimi i këtyre personave, gjatë qëndrimit të tyre në burg dhe pastaj riintegrimi i tyre në shoqëri si persona të përmirësuar kur të dalin nga burgu. Ky është një proces shumë kompleks por edhe shumë i rëndësishëm për parandalimin e kriminalitetit dhe recidivizmit”, vlereson prof. Ratkoceri.
Në këtë kontekst ajo mendon se si hap që duhet ndërmarrë është të zbatohet Ligji për amnesti, që do të lirojë disa nga të burgosurit me vepra penale më të lehta. Ajo tha se kjo do të ulë mbipopullimin dhe do të lejojë një reformim më thellor të sistemit korrektues, duke vënë në dukje se Ligji për amnesti nuk do t’i përfshijë personat që kanë kryer vepra penale shumë të rënda ose qeveritare.
“Si njërën nga masat urgjente mendoj se do të ishte shumë i nevojshëm amnistimi i disa kategorive të të burgosurve duke përjashtuar ata që kanë kryer vrasje, dhunime, vepra penale lidhur me zgjedhjet apo funksionet shtetnore. Mirëpo, duke marrë parasysh natyrën e veprave penale, kryerësit e të cilave do të amnistohen e që janë vepra më të lehta dhe me rrezikshmëri më të ulët shoqërore, ka mundësi që këta kryerës me vetë faktin që kanë qenë në vuajtje të dënimit, me gjithë atë ‘’shijim i burgut’’ t’u ketë shërbyer që të përmirësohen, përkatësisht të jenë vetëdijësuar që të mos përsërisin më vepra penale kur të dalin nga atje. Dhe normalisht kategoria tjetër, atyre të cilëve të gjithë ju druhemi, ata të cilët pavarësisht qëndrimit në burg nuk do të kenë marrë mësimin. Nëse qëllimi i Ligjit, përnjëmend është reforma në institucionet korrektuese dhe përmirësimi i gjendjes së përgjithshme në burgjet e Maqedonisë së Veriut si një domosdoshmëri e pakontestueshme, atëherë konsideroj se dalja para kohe nga burgu e kategorisë së dytë të kryerësve të jetë fatura që ndoshta duhet dhe mund ta paguajmë si shoqëri” tha Ratkoceri për Politiko.mk
Nënkryetari i Bashkimit Demokratik për Integrim, Arbër Ademi, deklaroi se partia e tij do të japë votën pro për Projektligjin për Amnistinë, që synon të lehtësojë situatën në burgjet e vendit. Ai tha se ka qenë i informuar paraprakisht nga Ministria e Drejtësisë për përmbajtjen e këtij projektligji dhe se e ka vlerësuar si një iniciativë pozitive.
Ademi u shpreh në një konferencë për shtyp pas takimit me koordinatorët e grupeve parlamentare, ku mori pjesë edhe ministri i Drejtësisë, Fisnik Lloga. Ai tha se Lloga i ka njoftuar për gjendjen reale në institucionet korrektuese dhe për nevojën e një reforme urgjente.
“Ne jemi të vetëdijshëm për kushtet mjerane në burgje dhe prandaj mendojmë se qëllimi i këtij projektligji është i mirë. Të gjithë duhet të angazhohemi për të siguruar kushte më humane për të burgosurit, kështu që BDI do ta mbrojë këtë projektligj”, tha Ademi.
Sipas Projektligjit për Amnistinë, do të lirohen nga vuajtja e dënimit ose nga ndjekja penale personat që kanë kryer vepra penale me rrezikshmëri të ulët shoqërore dhe që plotësojnë kriteret e caktuara. Nga amnistia do të përjashtohen personat qe kanë kryer vrasje, dhunime, vepra penale lidhur me zgjedhjet apo funksionet shtetërore.
Ambasadorja e SHBA-së në Shkup, Angela Ageler, bëri thirrje për një proces transparent dhe ligjor në lidhje me Projektligjin për Amnistinë, që ka shkaktuar polemika në opinionin publik. Ajo tha se qytetarët duhet të jenë të informuar për arsyet dhe pasojat e këtij ligji, që synon të zvogëlojë mbipopullimin në burgjet e vendit. Ajo tha se SHBA-ja do ta mbikqyrë me vëmendje procesin dhe do të mbështesë çdo iniciativë që respekton dinjitetin e personit.
“SHBA-ja e mirëpret iniciativën e Qeverisë së Maqedonisë së Veriut për të përmirësuar kushtet në burgjet e vendit dhe për të respektuar të drejtat e njeriut të të burgosurve. Ne e kuptojmë se mbipopullimi në institucionet korrektuese është një problem serioz, që kërkon zgjidhje urgjente dhe humane. Ne gjithashtu e kuptojmë se Ligji për amnesti nuk do t’i përfshijë personat që kanë kryer vepra penale shumë të rënda ose qeveritare, dhe se do të ketë një proces transparent dhe ligjor për zbatimin e tij.
Ne inkurajojmë Qeverinë dhe Parlamentin të bashkëpunojnë me shoqërinë civile, me mediat dhe me publikun për të siguruar se ky ligj do të ketë një ndikim pozitiv në reformimin e sistemit korrektues dhe në parandalimin e kriminalitetit. Ne gjithashtu i bëjmë thirrje autoriteteve të respektojnë dinjitetin dhe integritetin e personave që do të lirohen nga vuajtja e dënimit, dhe t’i ofrojnë atyre mundësi për reintegrim në shoqëri.
SHBA-të do të vazhdojë të mbajnë një qasje konstruktive dhe bashkëpunuese me Maqedoninë e Veriut në pjesën e reformave në drejtësi dhe në forcimin e sundimit të ligjit. Ne besojmë se kjo është një hap i rëndësishëm për avancimin e rrugës së vendit drejt BE-së dhe për sigurimin e njohjes së plotfuqishme si partner i besueshëm dhe i angazhuar në rajon dhe në botë”, tha Ageler, përcjell Politiko.mk
